ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
304
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
اورنگ زيب ميرزا است كه مادرش زنى از تركمانان بوده ، و بطورىكه در « الذريعة 9 : 275 » فرموده ، اين شاهزاده از اهل علم و فقه بوده و در زمان ولايت پدرش در بروجرد وى آنجا نزد حاج ملا اسد اللّه بروجردى و برادرش حاج ملا على و حاج سيد رفيع جاپلقى و سيد جعفر كشفى درس خوانده ، و كتابى بنام « مجمع الجوامع » در شرح « مختصر نافع » تأليف كرده ، انتهى . و ظاهرا اينجا دو اشتباه شده است ، يكى آنكه حاج ملا اسد اللّه برادرى بنام حاج ملا على نداشته و شايد مقصود آخوند ملا على بروجردى باشد كه در « 1269 » بيايد . ديگر اينكه : حاج سيد رفيع شايد غلط و مقصود حاج سيد محمد شفيع بروجردى باشد كه در « 1280 » بيايد . و بههرحال ، پسر پانزدهم صاحب عنوان ، بنا بر آنچه در « ناسخ » نوشته امير حسن ميرزا است كه ما وى را بعنوان أبو الحسن ميرزا در « 1264 » مىآوريم . سنه 1171 شمسى اواخر رجب المرجّب اوّل حمل ماه برجى * ( 118 - قتل مشتاقعلىشاه صوفى كرمانى ) * وى ميرزا محمد بن ميرزا مهدى است كه اصلا از شهر تربت حيدرى خراسان ، و مولدش در اصفهان ، و نشو و نمايش در همين سامان بوده ، و بعد از آن در كرمان سكونت نموده ، و ازاينرو در « رياض السياحه : 259 » او را جزو رجال اصفهان عنوان فرموده . شرح احوالش در چند كتاب به نظر رسيده ، و مرحوم رونقعلى شاه كه در « 1230 » بيايد كتابى مخصوص بنام « غرايب » در احوال او بنظم آورده ، در « طرائق الحقائق 3 : 84 - 87 » نيز شرح حالش را بطور تفصيل نوشته و ما خلاصهء آن را اينجا مىآوريم و چنين گوئيم كه : وى چنانكه گذشت در اصفهان متولد شده و پدرش در كودكى او وفات كرد ،